Cho tôi một vé đi Thăng Long

Du lịch Hà Nội-Đi đâu? Hỏi ai?


Hà Nội không chỉ có 5 cửa ô, 36 phố cổ, Sông Hồng, Hồ Gươm, Hồ Tây …như trong suy nghĩ quen thuộc từ xưa,mà bây giờ có thêm bao nhiêu danh lam, thắng cảnh, địa danh mới để không chỉ chính người Hà Nội khám phá mà cả du khách bốn phương cũng muốn đi và đến.

1.Hà Nội, một địa danh thiêng liêng mà hình như tất cả những ai mang dòng máu Hùng Vương đều hướng tới và ao ước ít nhất có 1 lần trong đời được đi và đến, như một cuộc trở về lịch sử đất nước, như một cuộc hành hương hướng về cội nguồn dân tộc. Hà Nội, như ví von của người Việt, là trái tim của Việt Nam.
Với du khách phương xa,trong bản đồ du lịch Châu Á- Đông Dương, Hà Nội- Việt Nam, là một cái tên biểu tượng cho hoà bình, cho nền văn hiến lâu đời của một quốc gia với nhiều di tích mang dấu ấn của văn minh Sông Hồng, có nhiều bí ẩn để khao khát khám phá, say mê chiêm ngưỡng, thú vị thưởng ngoạn…
Hà Nội bây giờ không chỉ có trong phạm vi “nội” Sông Hồng mà đã vươn xa với nhiều địa danh mới, thêm nhiều danh lam thắng cảnh, nhiều di tích mang dấu ấn lịch sử, văn hoá. Hà Nội không chỉ có một “dòng” văn hoá “Kinh Thành” của người Việt, mà đa dạng hơn, nhiều màu sắc hơn, phong phú hơn. Chỉ 1 thống kê nho nhỏ, từ cấp thôn-làng đến quốc gia, Hà nội có hơn 1000 lễ hội các loại trong năm.
Tôi có những người bạn khi sang VN công tác, không lần nào không tìm cách sắp xếp để có vài ngày đi “vòng quanh” Hà Nội, như cách nói của họ. Dịp đầu năm nay, khi họ sang, tôi đã khoe vui: Hà Nội bây giờ rộng lắm, nhiều danh tích không đi là mất một người tình…
Nhưng…

2.Khi chúng tôi quyết định sẽ khám phá một số địa danh mới thuộc về Hà Nội, việc đầu tiên là đi mua bản đồ hướng dẫn ở mấy công ty du lịch, lữ hành, kể cả nhà sách, không đâu có. Hỏi tiếp đến sách hướng dẫn du lịch Hà Nội “mới” cũng không. Bản thân tôi là người phương Nam, nên không hơn những người bạn ngoại quốc, chưa biết gì về những địa danh mới của Hà Nội. Chúng tôi cười và an ủi nói vui: Mình tự khám phá, đi sẽ đến và sẽ thấy…Đi đâu rồi cũng là Hà Nội,quay về được Hồ Gươm.
Có lẽ việc in ấn bản đồ du lịch, làm sách hướng dẫn du lịch ở VN nói chung, ở Hà Nội nói riêng không được chú trọng mấy.Trong khi ta luôn có những chương trình quảng bá du lịch VN, luôn có nhiều dự án lớn nhỏ khuyến khích, kích cầu ngành du lịch, nhưng hình như ta vẫn không có được một sự chuyên nghiệp từ khâu nhỏ nhất, làm bản đồ hướng dẫn du lịch.
Không chỉ riêng Hà Nội, mà khi đi đến các tỉnh thành khác cũng rơi vào tình trạng đó, đi tìm một tấm bản đồ, tìm một cuốn sách hướng dẫn du lịch vùng, miền là cực khó, vì hiếm và cả vì không có.Và tôi, đôi khi cũng cảm thấy lúng túng và không an tâm vì không biết gì khi đến một vùng miền lạ ngay trên đất nước mình.
Những người bạn ngoại quốc của tôi, khi sang VN, lần nào trong tay họ cũng có cuốn“ Lonely Planet- Vietnam”, hướng dẫn chi tiết các vùng, miền,từ Nam ra Bắc, từ đồng bằng, duyên hải, đến vùng núi cao, không chỉ nhà hàng, khách sạn xếp hạng “*”, các dịch vụ cao cấp, mà đến từng chén nước chè xanh quán vỉa hè, cuốc xe ôm…Một du khách “balô” có thể tự tin đi trong một thành phố xa lạ không hề tỏ ra lúng túng.
Tôi không có ý quảng cáo cho nhà xuất bản sách của họ, nhưng quả thật không thể không khen họ tài làm du lịch bằng sách, và sách đã mang đến họ lợi nhuận rất cao, bằng chứng là riêng ấn phẩm về VN, mỗi năm họ lại tái bản có bổ sung sửa chữa cập nhật những gì mới nhất, và gần như trên tay du khách nước ngoài tới VN, ai cũng có 1 cuốn. Song tiếc là cuốn sách các bạn tôi mang theo, chưa kịp cập nhật Hà Nội “mới”.
Và rồi để có thể có được thông tin về những nơi chúng tôi định khám phá, đành phải dùng một công cụ hữu hiệu, đắc dụng là lên mạng internet, tìm kiếm từng địa danh từ các bloger, các trang du lịch lẻ tẻ của các báo, các công ty lữ hành… góp nhặt lại làm “vốn” trước khi lên đường, trong khi không có mấy tự tin lắm, kể cả tôi, người Việt.

3.Khi Hà Nội được mở rộng, phạm vi du lịch Hà Nội không chỉ là những địa danh truyền thống mà còn có cả những địa danh mới sát nhập, như hệ thống các chùa, đình, đền, miếu cổ, các danh thắng núi non hang động, các làng nghề thủ công lâu đời, các sự tích danh nhân nước Việt, các phong tục tập quán khác với người “Kinh thành”…
Nhưng để đi được đến các địa danh đó, dù đã có “vốn” thông tin lấy từ trên mạng, song thực tế lại là chuyện khác. Cuộc hành trình khám phá đầu tiên của chúng tôi là Ba Vì, địa danh có nhiều điểm đến hấp dẫn, vừa có rừng cây, núi cao, sông suối , có những di tích lịch sử gắn với lịch sử dựng nước giữ nước VN.Và những gì trải nghiệm cũng thật đáng để ghi chép như một kỷ niệm.
Cứ ngỡ một địa danh không xa trung tâm Hà Nội, không lạ với người địa phương, đã có tên trên bản đồ du lịch của một số tour nội địa, thì có thể dễ dàng đi và đến. Hỏi thăm đường đi đã là một vấn đề, vì gần như trên lộ trình, không thấy có biển đề, nên từng chặng một là phải dừng để hỏi không thì đi lạc. Ngạc nhiên nhất, có nhiều nơi hỏi thăm đường,họ không hiểu chúng tôi tới đó làm gì,họ không hề biết đó là địa chỉ du lịch, thắng cảnh của địa phương?? ?
Không chỉ chuyến đi Ba Vì, sau đó chúng tôi còn đi mấy vùng khác ở khu vực Hà Tây (cũ), Mê Linh, Lương Sơn…, những nơi chưa được nổi tiếng như Chùa Hương,Chùa Tây Phương, Đền Gióng, Đền Và,…những nơi hình như vẫn đang còn trong sự “giao thoa” làm quen với Hà Nội mở rộng. Sản phẩm, dịch vụ du lịch như thởu sơ khai, nghèo nàn… và không mấy tin cậy về nhiều mặt. Ở lại đêm, là một trải nghiệm khác không mấy thú vị.
Điều gây trong tôi một cảm giác xấu hổ với mấy người bạn nước ngoài, cho dù không phải người Hà Nội, nhưng tôi là người VN, chính là việc gần như những người dân địa phương không hề ý thức mình đang sở hữu những địa danh, những di tích, di sản vô giá. Họ xa lạ và không quan tâm, nên cách đối xử với những nơi đó cũng thật là lạnh nhạt, vô tình, thậm chí là vô cảm.Muốn tìm thêm thông tin cụ thể về nơi đó kể như con số “O”.

4.Hà Nội là 1 trong rất ít nhữngThủ đô trên thế giới có lịch sử 1000 năm. Bản thân Hà Nội đã chứa trong mình những di sản vô giá, cả vật thể, phi vật thể minh chứng cho sự tồn tại, phát triển, trường tồn của quốc gia.Mỗi một địa danh Hà Nội là một câu chuyện, một sự tích mang hồn sông núi đầy tự hào không chỉ của người Hà Nội mà của cả người VN.
Du lịch là một ngành công nghiệp không khói, lợi nhuận cao. Một số quốc gia không có tài nguyên, không có khả năng phát triển những ngành công nghiệp khác, đã lấy du lịch làm ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần chủ lực trong chỉ số GDP của quốc gia. Với họ, Thủ đô của quốc gia là một “nguồn” khai thác du lịch cực kỳ giá trị.
Ngành Du lịch Hà Nội, từ trước tới giờ vẫn chưa có một tiêu chí khoa học, mang tính tập hợp, liên kết, mà manh mún, vụn vặt, ai làm người đó biết, uy tín tạo dựng không bền vững, sản phẩm thì công thức, dịch vụ lạc hậu, nghèo nàn và không hấp dẫn…Khi Hà Nội mở rộng, ngành du lịch có lẽ chưa chuẩn bị cho mình tâm thế vươn xa, vươn rộng tới những miền đất mới của Hà Nội, nên ở một khía cạnh, du lịch Hà Nội đã bị “chậm” , không theo kịp nhu cầu du lịch, sản phẩm du lịch mới, nên mới bị thiếu hụt đủ bề.
VN là đất nước có nhiều tiềm năng du lịch, không chỉ có một lịch sử 4000 năm dựng nước giữ nước, một vùng đất với nhiều kiến tạo địa lý địa chất hình thành nhiều cảnh đẹp thiên nhiên kỳ vĩ lộng lẫy, mà còn có một nền văn hiến rực rỡ với sự đa dạng của nhiều nền văn hoá.
Ngành du lịch ở VN nói chung dù đã có nhiều phát triển, song việc chuyên nghiệp hoá để trở thành một ngành công nghiệp thật sự vẫn còn ở phía trước.. Nhưngthiết nghĩ ngành du lịch VN nói chung, du lịch Hà Nội nói riêng, trước mắt nên xây dựng một kế hoạch về du lịch Thăng Long- Hà Nội cho kịp với Đại lễ 1000 năm. Vâng! Chỉ còn hơn 500 ngày nữa thôi./.


Hòai Hương