Nhìn từ VN-09
Nhiếp ảnh Việt Nam đã thật sự hội nhập?
VN-09 là cuộc thi ảnh quốc tế lần thứ 4 dưới sự bảo trợ của FIAP được tổ chức ở Việt Nam. Ngày 22.8.2009, tại Hà Nội, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh & Triển lãm ,Bộ VH-TT và DL tổ chức họp báo công bố kết quả cuộc thi. Có 2 huy chương vàng,4 huy chương bạc,6 huy chương đồng và 20 bằng danh dự.Việt Nam đọat 13/32 giải.
Nước chủ nhà tham dự với lực lượng áp đảo
Tính từ VN-02 , VN-09 là cuộc thi ảnh quốc tế được tổ chức ở Việt Nam lần thứ 4, do Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh & Triển lãm phối hợp với Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức, nằm dưới sự bảo trợ của Liên đoàn nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế- FIAP.
So với 3 lần thi trước thì lần này số lượng ảnh tăng lên vượt bậc, gồm 8.545 ảnh của 1.275 tác giả ở 44 quốc gia và vùng lãnh thổ. Riêng nước chủ nhà Việt Nam tham gia với một số lượng ảnh và tác giả áp đảo chiếm 75% với 6.403 ảnh của 983 tác giả.Một số quốc gia tham dư chỉ 1-2 tác giả.
Và đặc biệt giải thưởng lần này ở Việt Nam tiền thưởng cho tác phẩm đọat giải cao hơn hẳn các cuộc thi khác do FIAP bảo trợ ở các quốc gia thành viên.Huy chương vàng 1000 USD/giải,huy chương bạc 700USD/giải, huy chương đồng 500 USD/giải và bằng danh dự 100 USD/giải, so với hầu hết các cuộc thi khác do FIAP thường không có tiền hay chỉ vài trăm USD cho giải vàng, vì tiêu chí của FIAP là một tổ chức phi chính phủ “Nhiếp ảnh nghiệp dư xuyên thế giới”- La Photographie Amateur à travers le monde , và mục đích “Người cầm thẻ này không coi nhiếp ảnh là mục đích chính của cuộc sống ”- Carte de Photographe de la FIAP qui porte une photo du détenteur, qui est plastifiée et valable à vie.
Ban giám khảo lần này có 7 thành viên, 4 thành viên là NSNA Việt Nam, và 3 thành viên nước ngoài là các ông David Tay, E.FIAP -Singapore, Kurt Batchinski, ES.FIAP- Áo và Madhu Sarkar , M.FIAP-Ấn Độ.
Với số ảnh và tác giả tham dự áp đảo của nước chủ nhà, nhưng Việt Nam chỉ đọat 13/32 giải thưởng, trong đó có 1 huy chương vàng- Ngô Viết Ngọc,1 huy chương bạc-Nguyễn Trung Luận, 5 huy chương đồng và 6 bằng danh dự.Điều đáng lưu tâm là các tác giả Việt Nam đọat giải lần này gần như là những tên tuổi mới, những NSNA VN có nhiều giải thưởng quốc tế thiếu vắng, mà không phải là họ không tham gia dự thi.
Sự khác biệt về tiếp cận đối tượng nghệ thuật giữa Việt Nam và các nước khác
Không xem hết 8.545 bức ảnh để có một thống kê về chủ đề, nhưng qua 32 ảnh đọat giải có thể thấy rõ sự khác biệt giữa các tác giả ảnh Việt Nam với nước ngòai.
Nhìn vào những bức ảnh đọat giải thưởng vàng, bạc, đồng và bằng danh dự của VN-09, thấy rõ sự khác biệt giữa cách tiếp cận ảnh nghệ thuật của các tác giả Việt Nam và nước ngòai.Các tác giả nước ngòai thiên về cái đẹp của thiên nhiên, “Rừng cây mùa đông”, huy chương vàng-Jan Cawley (Anh),”Ngày đông lạnh giá”,huy chương bạc- Mirsad Mujanoviv (Bosnia and Herzegovina,”Cánh đồng hoa”, huy chương đồng- Horvat Franci (Slovenia )…
Trong khi của Việt Nam là cuộc sống thường ngày, hay vẻ đẹp của một sự đổi mới mang tính thời sự xã hội như “Mùa lũ”, huy chương vàng-Ngô Viết Ngọc,”Đường lên công nghiệp hóa”,huy chương bạc- Nguyễn Trung Luận, và huy chương đồng: “Tắm”, “Tần tảo”, “Trong cơn bão lũ”,”Rạng rỡ mùa xuân”.
Cả những bức ảnh về cuộc sống của tác giả nước ngòai, cách tiếp cận của họ cũng khác,họ đi sâu hơn về “nội tâm” con người như:”Hẹn gặp lại”, huy chương bạc- Shyamal Das (Ấn Độ),”Nụ hôn dưới ga tầu điện ngầm”, bằng danh dự- GoldinLeonid(Israel)..
Tổng thể các ảnh đọat giải thưởng của VN-09 không có ảnh nào thật xuất sắc, gây xúc động về cái đẹp hay kỹ thuật nhiếp ảnh.Các bức ảnh đọat giải chỉ mang vẻ đẹp lộng lẫy của thiên nhiên, hay một góc cuộc sống, không có ý nghĩa sâu sắc hay một ý tưởng nào rõ rệt. Thậm chí có những bức ảnh hơi yếu ngay cả nếu nói về tính báo chí- thông tin của bức ảnh mang lại.
Khi nhìn vào 20 ảnh đọat bằng danh dự, các tác giả nước ngòai có tầm nhìn rộng hơn các tác giả Việt Nam, họ tiếp cận cuộc sống cũng ở những khía cạnh mang tầm bao quát hơn, có tính tòan cầu, mang ý tưởng chung không chỉ là “vấn đề” của quốc gia họ mà có thể ở bất kỳ quốc gia nào như:”Xây tổ”,”Băng tan”, “Em bé Mê Kông”,”Buổi học đầu tiên của cậu bé”, “Nụ hôn dưới ga tầu điện ngầm”,Lễ hội múa lân”…
Còn các tác giả Việt Nam thì cứ loanh quanh với “Góc phố Hội An”, “Chú nhỏ Bắc Hà”,”Đường xuân”, “Đường nét tạo hóa”,”Làng cổ”,”Bánh xe công nghiệp”…
Ngòai bức ảnh “Mùa lũ” có ý tưởng tương đối tốt, những ảnh còn lại không mang một ý tưởng sâu sắc nào, chưa kể có ảnh bị lặp lại của tác giả khác,cũ về chủ đề,vẫn theo một lối mòn tư duy của những bức ảnh “nội bộ” trong các cuộc thi về ngành, nghề, tỉnh, thành….
Đó là về ý nghĩa tư tưởng của ảnh, còn về nghệ thuật thì sao? Không khó khăn gì khi xem các bức ảnh đọat giải của tác giả nước ngòai thấy rõ trình độ kỹ thuật xử lý ánh sáng, cách tạo hình, bố cục ảnh của họ hơn hẳn những ảnh đọat giải của Việt Nam. Ảnh của họ có những góc máy đẹp, không bị áp đặt, hài hòa, còn ảnh của Việt Nam có ảnh tạo hình quá đơn giản như “chộp” được một khỏanh khắc may mắn mà có ảnh, có ảnh chỉ đạt mức như một ảnh báo chí thông thường.
Nhiếp ảnh Việt Nam đã thật sự hội nhập?
Nếu như đọc những thông tin trên truyền thông về các giải thưởng ảnh quốc tế của Việt Nam đọat được tính từ đầu năm 2009 tới nay, có thể nghĩ nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam đã và đang hội nhập với thế giới, và không thua kém gì nhiếp ảnh các nước có nền nghệ thuật nhiếp ảnh phát triển.
Nhưng điểm lại, thì những giải thưởng đó phần lớn vẫn chỉ nằm trong khuôn khổ dưới sự bảo trợ của FIAP, một sân chơi ảnh nghệ thuật dành cho những nhà nhiếp ảnh nghiệp dư như tiêu chí và mục đích của tổ chức này khi thành lập.Việt Nam vẫn gần như vắng bóng ở các cuộc thi ảnh chuyên nghiệp có đẳng cấp của thế giới.
Chưa kể là trong các cuộc thi mang tính chuyên nghiệp của Hội NSNA Việt Nam hàng năm,cho tới bây giờ vẫn gần như không có gì thay đổi về chủ đề, nội dung, vẫn chưa có sự phân lọai ảnh theo thể lọai như các cuộc thi quốc tế danh tiếng, uy tín không thuộc FIAP bảo trợ. Thành phần ban giám khảo cũng không đổi mới, mà luôn là những người “muôn năm cũ”.
Ngay cả khi Việt Nam đã tự hào dành giải Vàng của Biennal FIAP năm 2008 thì qua cuộc thi VN-09 này thấy rõ nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam vẫn chưa thể nói là “hội nhập”, hay là một quốc gia có nền nhiếp ảnh nghệ thuật phát triển.
Trong cuộc thi VN-09 sự vắng mặt trong giải thưởng của những NSNA VN nổi tiếng, đồng thời những bức ảnh của Việt Nam đọat giải chất lượng không cao, có sự “chênh” với ảnh đọat giải của nước ngòai cho thấy đã có một sự “đi xuống” của nhiếp ảnh Việt Nam.
Hội nhập không phải chỉ có 1 “sân chơi” FIAP, chưa kể là những cách tiếp cận với những xu hướng nghệ thuật nhiếp ảnh thế giới phải đa dạng, phong phú.
Thiết nghĩ, những người có tâm huyết với nghệ thuật nhiếp ảnh Việt Nam nên có cái nhìn “hội nhập” khi chuẩn bị cho Đại hội nhiệm kỳ mới 2010-2015, để nhiếp ảnh Việt Nam thật sự là một nền nhiếp ảnh mang tính chuyên nghiệp cao./.
Hòai Hương
Box1:342 ảnh triển lãm sẽ được trưng bày tại Trung tâm triển lãm Văn hoá nghệ thuật VN, 2 Hoa Lư, Hà Nội từ ngày 27.11- 5.12.2009.
Box2:Danh sách giải thưởng:Giải FIAP:Huy chương Vàng:Rừng cây mùa đông - Jan Cawley (Anh),Huy chương Bạc:Ngày đông lạnh giá - Mirsad Mujanoviv (Bosnia and Herzegovina),Hẹn gặp lại - Shyamal Das (Ấn Độ.Huy chương Đồng: Cánh đồng hoa Provansa - Horvat Franci (Slovenia)Tắm - Thân Nguyên (Đà Nẵng - Việt Nam),Rạng rỡ mùa xuân - Nguyễn Văn Khánh (TP. HCM - Việt Nam).Bằng danh dự:Hội Múa lân - Thomas Lang (Mỹ), Chủ nhỏ chợ Bắc Hà - Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Phúc - Việt Nam),Ném lao - Volodymyr Dubas (Ukraine),Cô gái với chiếc ô - Nils Erik Jerlemar (Thụy Điển), Nụ hôn dưới ga tầu điện ngầm - Goldin Leonid (Isarael),Góc phố Hội An - Nguyễn Thanh Liêm (Lâm Đồng - Việt Nam,Em bé Mêkông - Kerekes Istvan (Hungary),Băng tan - Chilai Huang (Đài Loan),Buổi học đầu tiên của cậu bé - Lutskaya Maria (Nga),Vũ điệu - Raul Villabla (Argentina).Giải MOCST( Giải của Bộ VH-TT & DL Việt Nam):Huy chương Vàng:Mùa lũ - Ngô Viết Ngọc (Tiền Giang - Việt Nam),Huy chương Bạc:Khoe cánh - Daniel Pham (Mỹ),Đường lên công nghiệp hóa - Nguyễn Trung Luân (Tiền Giang - Việt Nam),Huy chương Đồng:Hellen trong mơ - Hoàng Trung Thủy (TP. HCM - Việt Nam),Tần tảo - Lê Hữu Dũng (TP. HCM - Việt Nam)Trong cơn bão lũ - Trương Ngọc Minh (Bình Thuận - Việt Nam.Bằng danh dự:Jessy số 5 - Achim Koepf (Đức),Bánh xe công nghiệp - Hồng Thái (Tiền Giang - Việt Nam),Đua ngựa - Wang Renwen (Trung Quốc),Đường xuân - Đỗ Hữu Tiến (TP. HCM - Việt Nam),Đua thuyền - Chen-zhi - Kun (Trung Quốc)
Làng cổ - Nguyễn Ngọc Khung (TP. HCM - Việt Nam),Thiếu nữ choàng khăn đỏ - Paul Hoffman (Anh),Đường nét của tạo hóa - Đỗ Thùy Mai (Cà Mau - Việt Nam),Thưởng thức - Dremin Sergey (Nga),Xây tổ - Chan Yuel Ngor (Australia).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét